DNS Nedir? Nasıl Çalışır? DNS ne işe yarar?

DNS Nedir? Nasıl Çalışır? DNS ne işe yarar?

29 Ağustos 2021 0 Yazar: admin

       DNS Nedir? DNS ne işe yarar derseniz özetle DNS ; ip adreslerini bilgisayar isimlerine, bilgisayar isimlerini de ip adreslerine dönüştüren yapıyı oluşturur. Gelin konuyu biraz detaylandıralım.

DNS Nedir?

İnternetin ilk ortaya çıktığı zamanlarda bilgisayar isimleri merkezi sunucularda hosts olarak adlandırılan dosyalar içinde toplanırdı. Ağ üzerindeki bilgisayarlar açılırlarken, bu dosyaları kendi üstlerine yüklemek zorunda kalırlardı. Bilgisayar ağları ve barındırdıkları bilgisayar sayıları artıkça hosts dosyaları da çok büyük boyutlara ulaştı ve bu dosyanın bilgisayar ağlarında iletimi, ağa büyük yükler getirdi. Bu problemin çözümü amacıyla DNS oluşumu gündeme gelmiştir.

İnternet üzerinde kullanılan protokollerde, kaynak ve hedef bilgisayarlar 32 bitlik adreslerle ifade edilmektedir. Ancak, bu adresler, insanlar tarafından hatırlanabilir olmadıklarından, DNS protokolü kullanılarak bu sorun giderilir. DNS; ip adreslerini bilgisayar isimlerine, bilgisayar isimlerini de ip adreslerine dönüştüren yapıyı oluşturur.

DNS’in görevlerinden biri, alan yönetimini parçalara bölerek görev sorumluluklarını atamak, diğeri ise farklı işletim sistemi ve uygulamalara sahip olan DNS sunucuların etkin ve verimli bir biçimde çalışmasını sağlamaktır.

DNS sunucular alan isimlerini ” . ” ile ayırarak tanımlarlar. Örneğin haber.milliyet.com.tr adresinde, tr Türkiye’yi, com tanımlaması ticari kuruluşları, milliyet kısmı milliyet gazetesinin sorumluluğundaki alan adını, haber kısmı ise milliyet gazetesinde haber kısmı için oluşturulan alt alan tanımlamasını ifade eder. Bu örnekte de, com.tr alan adlarının her ikisinde tüm sorumluluk ODTÜ’dedir. “haber.milliyet” alan adlarının sorumluluğu ise milliyet gazetesine aittir.

DNS Nedir? DNS Nasıl Çalışır?

      

DNS Nasıl Çalışır?

DNS protokolünün çalışma prensibi basit olup genellikle UDP protokolü üzerinden çalışır. Ancak TCP protokolünün de kullanıldığı durumlar vardır. UDP’nin tercih edilmesinin en büyük nedeni de bu protokolün tcp’den hızlı olmasıdır. Bir bilgisayar bir adrese bağlanmak istendiğinde bu adrese bağlı olan ip adres sorgulaması DNS sunucu üzerinden yapılır ve genellikle 53 numaralı UDP portundan çalışan DNS sunucu da gelen sorgu mesajlarını dinleyerek, sorguları yanıtlamaya çalışır.

       İnternet üzerinden tanımlanmış kayıtlı milyonlarca alan adı vardır. Düşünüldüğü zaman tüm bu alan yönetimi ve sorguların yapılması oldukça güç bir iştir. Bu zorlukların üstesinden gelebilmek için DNS hiyerarşik bir sistem içerisinde yönetilir. Sistem içerisinde yer alan sunucuların tüm kayıtları tutmak gibi bir zorunluluğu yoktur. DNS mimarisine göre DNS sunucular, sadece derece olarak kendilerinin üzerinde ve altlarında bulunan diğer alan adı isimlerine ulaşmalarını ve yapacakları sorguların yanıtlarını almalarını sağlayacak verileri bünyelerinde barındırır. Böylece bir DNS sunucu üzerinde onun için gereksiz olabilecek bilgiler toplanmaz.

DNS Nedir? DNS Ne işe yarar?

Örneğin Almanya’dan Türkiye’deki bir adres sorgulandığında, Almanya’daki dns, sorgulanan adresin Türkiye’de olduğunu kendi tablosuna bakarak bulur ve sorguyu Türkiye’deki dns’e yönlendirir. Türkiye’deki dns ‘e yapılan sorgulama ile sorulan adresin ip’si bulunarak Almanya’daki sunucuya iletilir ve bunu da “cache” üzerine yazar ve daha sonra yapılan sorgulamalarda bu sorgulama tekrar tekrar yapılmaz.

       Protokol de ayrıca, sunuculardan elde edilen verilere daha hızlı erişim amacıyla depolama (caching) mekanizmaları da bünyelerinde barındıran proxy sunucuları kullanımı tercih edilir. Bir sayfa ziyaret edildiğinde sayfa burada depolanır ve sayfaya erişim buradan daha hızlı bir biçimde gerçekleştirilir. Proxy sunucularda depolanan sayfaların güncelliği, yapılandırmaya göre zaman zaman yapılan kontrollerle sağlanır. Proxy sunucuların ve dolayısıyla bunu kullanan protokolün bu özeliği, band genişliği tasarrufu ve veri iletişimi açısından oldukça yararlıdır. Örneğimizde de bahsedildiği gibi DNS’ler de istemcilere daha çabuk ve trafiği de gereksiz yere yoğunlaştırmayacak biçimde cache kavramını kullanır.

Caching temel olarak; Proxy caching ve istemci caching olarak iki türlü yapılır. Proxy caching; sunucu ile istemci arasında sunucu adına çalışan bir bilgisayarla yapılırken, browser caching; browser’ın eriştiği dosyaların harddisk’de bir dosyada saklanması suretiyle yapılır.